← Blogs

Angst voor verkopen overwinnen: een eerlijk verhaal

Jeffrey Plaggenburg
Jeffrey PlaggenburgSales coach | Marketingstrateeg

Angst voor verkopen overwin je door het gesprek toch te voeren, ook als de spanning er nog is: goed voorbereid, klein beginnend en met een goed gesprek als doel. De angst verdwijnt misschien nooit helemaal, en dat hoeft ook niet, zolang hij je niet meer tegenhoudt.

Ik geef 1 op 1 coaching op verkoopgesprekken aan ondernemers, zzp'ers, accountmanagers en verkopers, en bij bijna iedereen die ik spreek speelt deze angst in meer of mindere mate. Je bent er dus zeker niet de enige in. Hieronder deel ik wat ik erover heb geleerd.

Ik was ook bang om te verkopen

Ik kreeg zweethandjes voor een telefoontje en hartkloppingen voor een gesprek, met het gevoel dat iedereen door me heen keek en dacht: wie denk je dat je bent?

Dat gevoel komt soms nog steeds terug, bijvoorbeeld bij een grote deal, in een nieuwe branche of bij iemand die ik bewonder. Het verdwijnt nooit helemaal, en toch houdt het me niet meer tegen.

Waarom zoveel mensen niet durven te verkopen

Je kunt de beste designer van Nederland zijn, de slimste developer of de accountmanager met de meeste productkennis van het hele bedrijf. Als je niet durft te verkopen, is de kans klein dat iemand het ontdekt.

Dat zie ik bij veel mensen die verkopen. Ze zijn briljant in hun vak, en toch trekken ze wit weg zodra het woord "verkopen" valt. De ondernemer wacht tot de telefoon gaat, hoopt op mond-tot-mondreclame en plaatst af en toe iets op LinkedIn in de hoop dat iemand reageert. De accountmanager belt vooral de klanten die toch al klant zijn, en schuift dat ene nieuwe gesprek nog een week op.

Zo blijft het vooral wachten op wat er vanzelf binnenkomt.

Een groot deel van die angst komt uit een beeld. Veel mensen associëren verkopen met iets negatiefs, zoals de gladde autoverkoper, telemarketing tijdens het avondeten of iemand die een product aanprijst dat je niet nodig hebt. Dat beeld is heel begrijpelijk. Verkopen is in de kern iets eenvoudigers: uitleggen wat je doet, aan iemand die dat nodig heeft, op een manier die hem helpt een beslissing te nemen.

Waar verkoopangst vandaan komt

In mijn werk als sales coach zie ik vier bronnen steeds terugkomen. Ze lopen vaak door elkaar, maar het helpt om ze los te zien.

Angst voor afwijzing

Verkoopangst is in mijn ervaring bijna altijd angst voor afwijzing. "Wat als ze nee zeggen?" Ongemerkt koppel je een nee van een klant dan aan je eigen waarde als persoon, en dat doen we bijna allemaal.

Een klant die nee zegt, zegt op dat moment nee tegen je aanbod, en jij als mens staat daar los van. Zo'n nee gaat meestal over timing, budget of prioriteit, en daarna bel je gewoon de volgende. Dat onderscheid leren maken is de eerste stap.

Het gevoel dat je iemand iets aansmeert

"Ik wil niet die vervelende verkoper zijn." Als je het goed doet, word je dat ook niet. Als je luistert, vragen stelt en eerlijk advies geeft, ben je vooral een adviseur.

En als je oprecht gelooft dat je product of dienst de klant helpt, dan help je hem met verkopen een goede beslissing te nemen. Je kunt het perspectief ook eens omdraaien: als je niet verkoopt, onthoud je de klant iets waardevols.

Onzekerheid over je prijs

Je weet niet goed of je te veel of te weinig vraagt, dus mompel je je tarief of zet je er meteen "maar daar valt over te praten" achter. Dat is heel menselijk. De klant hoort die twijfel wel, en dan wordt je prijs ineens het hele gesprek.

Je weet niet hoe je een gesprek voert

"Wat als ik het niet kan?" Je hebt het nooit geleerd, dus elk gesprek voelt als improviseren. Wat het meest helpt tegen die angst, is het gewoon doen. Je eerste gesprek voelt waarschijnlijk ongemakkelijk, je tiende gaat al beter en je vijftigste voelt natuurlijk.

Gelukkig is geen van deze vier blijvend: het zijn allemaal vaardigheden en overtuigingen die je kunt veranderen.

Mijn keerpunt: een gesprek dat volledig misging

Mijn keerpunt kwam uit een gesprek dat volledig misging. Ik had alles verkeerd gedaan: te veel gepraat, niet geluisterd en mijn prijs gemompeld. De klant zei nee, beleefd maar duidelijk.

En toen merkte ik iets: ik overleefde het gewoon. Niemand ging dood en mijn bedrijf ging niet failliet.

"Het was gewoon een slecht gesprek. Meer niet."

Dat besef was bevrijdend. Het ergste wat ik me had voorgesteld, was gebeurd, en het bleek veel kleiner dan het in mijn hoofd was geweest.

Wat mij hielp

Er waren drie dingen die echt verschil maakten.

Ik ging mijn gesprekken opnemen. Dat deed ik alleen voor mezelf, om ze terug te luisteren. Het was confronterend, en het liet me precies zien wat ik verkeerd deed. Ik hoorde ook wat ik goed deed, en dat was meer dan ik dacht. Die concrete feedback heeft me meer geholpen dan welk motivatieboek ook.

Ik zocht iemand die eerlijke feedback gaf. Iemand die verder ging dan "goed gedaan" en durfde te zeggen: "dit was slecht en dit is waarom." Van vrienden en familie krijg je dat zelden, omdat die je vooral willen geruststellen.

Ik veranderde mijn doel. Waar het eerst draaide om "een deal sluiten", werd mijn doel "een goed gesprek voeren." Die verschuiving haalde de druk eraf, en ironisch genoeg ging ik daarna juist meer deals sluiten.

Herken je dit?

Ik luister je gesprekken terug en coach je 1 op 1, zonder dat je iemand anders hoeft te worden.

Plan een gesprek →

Wat je vandaag nog kunt doen

Wat veel ondernemers helpt, is verkopen gaan zien als iets dat je mag doen. Je hebt iets waardevols te bieden, en elke klant die je niet benadert, onthoud je die waarde. Zo kijk je gewoon realistisch naar je eigen werk.

Begin met een gesprek waarin je niets hoeft te verkopen

Je kunt beginnen door iemand uit je netwerk te bellen en te vragen hoe het gaat met zijn bedrijf. Stel vragen en luister. Als er een opening is, vertel je wat je doet, en als die er niet is, heb je een goed gesprek gehad. Allebei winst.

Je kunt het heel klein houden. "Hé, ik moest laatst aan je denken. Hoe staat het met dat project waar je mee bezig was?" Zo begin je gewoon een gesprek, zonder pitch.

Begin klein

Oefenen gaat het makkelijkst bij iemand waar de druk laag is, zoals een oud contact, een warme lead of een bekende. Je belangrijkste prospect kan dan nog even wachten. Je kunt ook een mail sturen naar iemand die je bewondert. Zo bouw je vertrouwen op met kleine overwinningen voordat je de grote vissen aanpakt.

Bereid je gesprekken voor

Angst groeit in onzekerheid. Als je precies weet welke vragen je gaat stellen en welke bezwaren je kunt verwachten, voelt het gesprek minder bedreigend. Een vaste structuur zoals SPIN Selling kan daarbij houvast geven. Probeer eens je eerste drie vragen op een briefje te schrijven. Dat klinkt simpel, en het haalt precies het improviseren eruit dat het zo spannend maakt.

Weet wat je zegt als het nee wordt

Veel angst zit in het moment na de afwijzing: wat zeg je dan? Het helpt om dat van tevoren te bedenken. "Helder, dank je voor je eerlijkheid. Mag ik vragen wat er zou moeten veranderen om het wel interessant te maken?" Als je weet wat je zegt, wordt een nee gewoon het volgende moment in het gesprek.

Wat ik bij de meeste mensen zie die ik coach

Bij de meeste mensen die ik coach, zit het keerpunt in de eerste twee tot drie weken. Ze ontdekken dat verkopen vooral over luisteren gaat, en luisteren is iets waar de meeste vakmensen en adviseurs al heel goed in zijn. Ze gebruikten het alleen nog niet in hun verkoopgesprekken.

Dat geldt extra voor wie zichzelf eerder rustig of terughoudend noemt. Juist daar zit vaak een kracht die nog niet wordt gebruikt. Daarover schreef ik meer in verkopen als introvert.

Ook het gevoel dat je de klant onder druk zet, verdwijnt als je merkt dat je dat helemaal niet hoeft. Hoe je een gesprek afrondt zonder te duwen, lees je in een deal closen zonder druk te zetten.

Je hoeft niet onbevreesd te zijn

Je hoeft niet onbevreesd te zijn om te verkopen. Het is genoeg als je bereid bent om het ongemak even te verdragen. Elke keer dat je een gesprek voert dat spannend voelt, wordt het volgende gesprek een fractie makkelijker, omdat je steeds vaker merkt dat je ertegen kunt.

Dat vertrouwen bouw je op met ervaring, gesprek voor gesprek.

Veelgestelde vragen

Is het normaal dat ik niet durf te verkopen?

Heel normaal. De meeste mensen die ik coach hebben er in meer of mindere mate last van. Het zegt niets over je capaciteiten of over hoe sterk je bent. Het gaat om een vaardigheid die je nog niet hebt ontwikkeld, en die kun je trainen.

Hoe snel kun je verkoopangst overwinnen?

De meeste mensen merken na twee tot drie weken gericht oefenen al een groot verschil. De angst is dan meestal nog niet helemaal weg, en toch leer je om het gesprek te voeren. Elke keer dat je het doet, wordt het makkelijker.

Helpt een sales coach bij verkoopangst?

Ja. Een coach geeft je structuur, houvast en eerlijke feedback op je gesprekken. Dat neemt onzekerheid weg, en onzekerheid is de belangrijkste voedingsbodem voor angst. Bovendien houd je jezelf makkelijker verantwoordelijk als iemand meekijkt.

Kan ik als ondernemer iemand anders de sales laten doen?

Op termijn wel. In het begin werkt het meestal beter om het zelf te doen, omdat niemand je product beter kent dan jij. Zodra je zelf weet hoe je verkoopt, kun je het overdragen aan iemand anders, en dan kun je ook beoordelen of die persoon het goed doet.

Hoe leer ik verkopen als ik het eng vind?

Je kunt beginnen met luisteren naar je klanten en vragen stellen over hun problemen. Koppel je aanbod aan die problemen. Oefen met laagdrempelige gesprekken, bijvoorbeeld met oude contacten, en bouw van daaruit op. Wat ook veel helpt, is je gesprekken opnemen en terugluisteren.

Lees ook: beter worden in sales als je verkopen ongemakkelijk vindt

Wil je dit in de praktijk leren toepassen? Ik help ondernemers en verkopers om meer deals te closen door betere gesprekken te voeren. Bekijk mijn sales coaching of neem direct contact op.

BellenWhatsAppGratis intake