Sales vaardigheden leren begin je met luisteren en vragen stellen. Daarna oefen je een paar vaardigheden die het snelst resultaat opleveren: stilte verdragen, samenvatten, je prijs noemen zonder aarzelen, omgaan met nee en een concrete volgende stap voorstellen. Je leert ze door ze in echte gesprekken te doen en die gesprekken terug te luisteren.
Misschien ben je ondernemer geworden omdat je goed bent in je vak. Misschien ben je accountmanager of adviseur geworden zonder dat iemand je ooit heeft geleerd hoe je een verkoopgesprek voert. In beide gevallen merk je dat het binnenhalen van klanten lastiger is dan het leveren van je dienst. Sales is een vaardigheid, en vaardigheden kun je leren. Ik geef sales coaching voor iedereen die verkoopt, en in dit artikel zet ik op een rij waar je begint.
Je bent expert, geen verkoper
Veel mensen die verkopen, zijn daar niet voor opgeleid. De ondernemer start een bedrijf vanuit zijn expertise: hij is goed in iets en denkt dat hij dat ook voor zichzelf kan doen. De accountmanager is aangenomen om zijn productkennis of zijn netwerk. De adviseur krijgt er een commerciële rol bij omdat klanten hem toch al vertrouwen. Allemaal logisch, en dan blijkt dat je ook klanten moet vinden, onderhandelen, opvolgen en sluiten.
Dat wordt je zelden verteld als je begint, en als het wel gebeurt, denk je gemakkelijk dat het vanzelf komt. Meestal komt het pas met oefening.
Misschien ben je architect, designer, consultant, engineer of specialist in je product. Je bent goed in wat je doet, en zodra je een offerte moet sturen of een prijs moet noemen, voelt dat toch ongemakkelijk. Dat is niet zo vreemd, want je hebt jaren geïnvesteerd in je vakkennis en niet in verkoopvaardigheden.
De twee petten
Wie verkoopt, draagt twee petten: die van de vakman en die van de verkoper. Veel mensen dragen vooral de eerste. Ze perfectioneren hun product, leren nieuwe skills en investeren in tools en opleidingen. Dat is allemaal waardevol, maar het helpt weinig als niemand weet dat je bestaat.
De verkooppet voelt voor veel mensen oncomfortabel, alsof hij niet helemaal bij je past. Toch hoort hij erbij, want zonder verkoop zijn er geen klanten. Run je je eigen bedrijf, dan is het simpel: zonder klanten geen bedrijf. Werk je in loondienst, dan zie je het terug in je targets, en in hoe vaak je kunt laten zien wat je waard bent.
Verkopen is iets anders dan je denkt
Veel mensen die moeite hebben met verkopen, denken bij verkopen aan gladde praatjes, druk uitoefenen en manipuleren. Goed verkopen is luisteren, doorvragen en samen met de klant ontdekken of je aanbod past bij zijn probleem.
Je hoeft dus geen gladde praatjes te leren. Het gaat erom dat je je expertise zo presenteert dat de klant begrijpt waarom hij jou nodig heeft. Dan verandert er veel: verkopen voelt minder als pushen en meer als helpen, en helpen is waar je als vakman goed in bent.
Je kunt het ook klein houden. Een handvol vaardigheden die je met oefening opbouwt, is genoeg. Veertig technieken zijn niet nodig, een paar volstaat.
Begin met luisteren
Het klinkt misschien als een cliché, en toch is luisteren de belangrijkste salesvaardigheid die er is. Weinig mensen doen het echt goed.
Probeer in je volgende gesprek met een potentiële klant eens te letten op hoeveel procent van de tijd jij praat. Is het meer dan 40%, dan is er waarschijnlijk ruimte om meer te luisteren. Veel mensen die verkopen praten vooral over hun eigen aanbod. Ze leggen uit hoe ze werken, wat ze eerder hebben gedaan en waarom hun aanpak anders is. De klant knikt, en na afloop weet je nog steeds niet wat hij eigenlijk nodig heeft.
Luisteren is horen wat de klant zegt, en ook wat hij niet zegt. Zegt hij "het loopt eigenlijk wel", dan is de interessante vraag waarom hij dan met je aan tafel zit.
De vijf vaardigheden die het snelst resultaat opleveren
Je kunt dit stap voor stap leren. Richt je op deze vijf en je merkt het verschil vaak al binnen een maand.
1. Vragen stellen in plaats van vertellen
Een vraag als "heb je hier interesse in?" is gesloten. Een open vraag werkt beter, zoals "hoe pakken jullie dit nu aan?" of "wat zou er veranderen als dat probleem was opgelost?" Zulke vragen zetten de klant aan het denken, zodat hij zelf zijn behoefte uitspreekt. Dat werkt krachtiger dan welke pitch dan ook.
Een klant die zelf heeft gezegd wat het probleem hem kost, heeft zichzelf daarmee al grotendeels overtuigd.
2. Stilte verdragen
Na een goede vraag is het even stil. Dat voelt ongemakkelijk, en de neiging is groot om de stilte op te vullen met een tweede vraag of een uitleg. Probeer in plaats daarvan te wachten, want de klant denkt na. Het antwoord dat na een stilte komt, is vaak eerlijker dan het eerste.
3. Samenvatten wat de klant zegt
"Dus als ik het goed begrijp, is je grootste uitdaging..." Dat laat zien dat je luistert en geeft de klant de kans om te corrigeren. Soms zegt hij: "Ja, precies." Soms zegt hij: "Nee, eigenlijk is het iets anders." Beide reacties helpen je, want in beide gevallen weet je daarna beter waar je het over hebt.
4. Je prijs noemen zonder te aarzelen
Veel mensen worden ongemakkelijk als ze hun prijs moeten noemen. Ze mompelen het, voegen er meteen "maar dat is bespreekbaar" aan toe of sturen de prijs per mail omdat het hardop zeggen te spannend voelt.
Probeer het eerst hardop te oefenen. Zeg je prijs zonder toevoeging en zonder excuus, en bied geen korting aan voordat de klant erom vraagt. Wacht daarna in stilte af hoe de klant reageert. De eerste keer voelt dat vaak erg ongemakkelijk, de tweede keer is het al makkelijker en na tien keer is het normaal.
Het helpt om te zien dat je prijs de waarde weerspiegelt die je levert. Je vraagt geld voor het probleem dat je oplost.
5. Een concrete volgende stap voorstellen
Een zin als "zullen we donderdag om 10:00 bellen om het voorstel te bespreken?" werkt beter dan "ik stuur je wat informatie". Een gesprek zonder afgesproken vervolg eindigt bijna altijd in een stilte die je daarna moet doorbreken. Een gesprek met een datum in de agenda heeft al een volgende stap.
Ik coach je 1 op 1 op jouw echte gesprekken.
Leer omgaan met nee
Een nee is meestal informatie en zegt weinig over jou als persoon. Het vertelt je dat de timing niet klopt, dat het product niet past, of dat je de verkeerde persoon te pakken hebt.
Je kunt die informatie gebruiken met de vraag: "Wat zou er moeten veranderen voordat dit wel interessant is?" Soms is het antwoord verrassend bruikbaar. Soms hoor je dat het over een halfjaar wel speelt. Soms hoor je dat je aanbod net niet aansluit, en dat is iets wat je in je volgende gesprek kunt gebruiken.
Merk je dat de spanning rond verkopen je echt tegenhoudt, lees dan ook hoe je angst voor verkopen overwint.
Het keerpunt: sales is geen bijzaak
Het keerpunt in mijn eigen ondernemerschap was het moment dat ik sales ging zien als iets wat bij mijn werk hoort, net als boekhouding en klantcommunicatie. Sales is het fundament.
Zodra ik dat accepteerde, werd verkopen makkelijker, ook al bleef het spannend, omdat ik niet meer tegen sales in verzet kwam.
Dat geldt net zo goed als verkopen een onderdeel van je functie is. Als je het ziet als het vervelende stuk naast je echte werk, ligt uitstellen voor de hand. Als je het ziet als onderdeel van je echte werk, is het makkelijker om erin te investeren.
Zo leer je het: de snelste route
Verkopen leer je vooral door het te doen. Boeken helpen wel als basis, en je kunt beginnen met SPIN Selling van Neil Rackham of Never Split the Difference. Gebruik ze als startpunt.
Een route die vaak snel werkt:
Pas één ding toe in je eerstvolgende gesprek. Kies één vaardigheid, bijvoorbeeld samenvatten of je prijs noemen en dan stil zijn, en laat de rest even rusten.
Luister dat gesprek terug. Neem het op, met toestemming van de klant. Jezelf terughoren kan confronterend zijn, en het is de snelste manier om te zien wat je echt doet.
Noteer wat goed ging en wat niet. Houd het kort. Waar praatte je te lang? Welke vraag stelde je niet? Waar zei de klant iets waar je overheen ging?
Herhaal. Neem in het volgende gesprek de volgende vaardigheid. Dit werkt vaak beter dan een training of cursus, omdat je leert van je eigen echte situaties.
Wil je sneller, dan kan het helpen om met een coach te werken. Een coach hoort dingen die je zelf niet hoort en geeft je feedback die een boek niet kan geven. Zelfstudie en coaching samen vormen een snelle route naar betere verkoopgesprekken. Hoe dat oefenen eruitziet, lees je in verkoopgesprekken oefenen met een coach.
Begin bij de mensen die je al kent
Een prettige manier om te starten is bij de mensen die je al kent: je netwerk, oud collega's, bestaande klanten. Vertel wat je doet en welke problemen je oplost, zonder direct om opdrachten te vragen. Zo open je een gesprek zonder dat het voelt als een pitch.
Een zin als "Ik help bedrijven die hun planning niet rond krijgen om daar weer grip op te krijgen" werkt beter dan "Ik ben consultant" of "Ik ben accountmanager bij een softwarebedrijf". De eerste zin geeft de ander iets om op te reageren: "Oh, daar heeft mijn zwager last van."
Een warm gesprek is een prettige plek om te oefenen, omdat de druk lager is en je eerlijkere reacties krijgt. Daarna kun je uitbreiden naar mensen die je nog niet kent. Ben je net gestart als ondernemer en wil je weten hoe je die eerste opdracht concreet binnenhaalt, lees dan je eerste klant binnenhalen als starter.
Veelgestelde vragen
Welke sales vaardigheid moet ik als eerste leren?
Begin met luisteren en vragen stellen. In veel verkoopgesprekken wordt er meer gepraat dan nodig is. Oefen met open vragen over het probleem van de klant en luister goed naar het antwoord. Verkopen begint bij begrijpen wat de ander nodig heeft. Dat ene verandert de dynamiek van al je gesprekken.
Hoe lang duurt het om sales vaardigheden te leren?
De basis leer je in een maand als je het bewust oefent in elk gesprek. Echt goed worden duurt drie tot zes maanden van consistent oefenen. Het is een vaardigheid zoals autorijden: op een gegeven moment gaat het automatisch.
Kan ik sales vaardigheden leren uit een boek?
Deels. Boeken geven je de theorie en technieken, en verkopen is een praktijkvaardigheid die je vooral leert door het te doen. Gebruik boeken als basis en oefen in echte gesprekken.
Moet ik een ander mens worden om te kunnen verkopen?
Nee. De beste verkopers zijn authentiek. Gladde praatjes heb je niet nodig. Het helpt om je expertise te vertalen naar de taal van je klant. Wat lost jouw werk op? Dat is je verkoopverhaal.
Hoe overwin ik mijn ongemak bij het noemen van mijn prijs?
Het helpt om te zien dat je prijs de waarde weerspiegelt die je levert. Oefen het uitspreken van je prijs zonder er een excuus aan toe te voegen: zeg het en wees even stil. De stilte voelt ongemakkelijk, en het werkt.
Wil je dit in de praktijk leren toepassen? Ik help ondernemers en verkopers om meer deals te closen door betere gesprekken te voeren. Bekijk mijn sales coaching of neem direct contact op.